भारतीय ऑनलाइन विक्रेत्यांसाठी रिटर्न्स आणि RTO: पैसा कुठे गळतो
एका रिटर्नमध्ये तुम्हाला पाठवण्याचे शिपिंग, परतीचे शिपिंग, हाताळणी आणि बऱ्याचदा प्रॉडक्टची विक्रीयोग्य स्थिती या सगळ्यांचा खर्च सोसावा लागतो — म्हणजे बहुतेक छोट्या विक्रेत्यांसाठी एक विक्री जितका नफा देते त्याच्या साधारण दुप्पट खर्च एक रिटर्न करतो. उलाढालीवर नफ्यात दिसणारा ऑनलाइन व्यवसाय आणि खरोखर नफ्यात असलेला व्यवसाय यांतील सर्वांत मोठा फरक रिटर्न्सच का असतात, याचे कारण हेच गणित आहे.
भारतात दोन वेगळ्या समस्या एकत्र गणल्या जातात. रिटर्न म्हणजे ग्राहकाला वस्तू मिळाली आणि त्याने ती परत पाठवली. RTO — रिटर्न टू ओरिजिन — म्हणजे वस्तू ग्राहकापर्यंत पोहोचलीच नाही: कोणी दार उघडले नाही, पत्ता चुकीचा होता, किंवा ग्राहकाने कॅश-ऑन-डिलिव्हरीचे पार्सल दारातच नाकारले. या दोन्हींपैकी RTO मोठा आणि अधिक सहज दुरुस्त करता येण्याजोगा आहे, आणि त्याचा तुमच्या प्रॉडक्टशी जवळजवळ काहीही संबंध नसतो.
एका रिटर्नचा प्रत्यक्ष खर्च किती?
दुसरे काहीही करण्याआधी तुमचा स्वतःचा आकडा काढा: डिलिव्हर झालेल्या प्रति ऑर्डरचा तुमचा सरासरी नफा आणि प्रति रिटर्नचा सरासरी खर्च घ्या, आणि एक रिटर्न किती यशस्वी विक्रींचा नफा पुसतो ते काढा. बऱ्याच छोट्या विक्रेत्यांसाठी हे उत्तर दोन ते चार यांच्यामध्ये असते. एकदा तो आकडा लिहून ठेवला की रिटर्न पॉलिसी आणि COD बद्दलचे निर्णय ग्राहक सेवेवरचे वाद राहत नाहीत, ते गणित बनतात.
RTO का होतो?
RTO हा प्रामुख्याने कॅश-ऑन-डिलिव्हरीशी निगडित प्रकार आहे, आणि त्याची कारणे प्रॉडक्टशी संबंधित नसून अगदी साधी, व्यावहारिक असतात. ही चांगली बातमी आहे, कारण व्यावहारिक कारणांवर व्यावहारिक उपाय असतात.
त्या संपूर्ण तक्त्यातून दोन सूत्रे दिसतात. पहिले म्हणजे वेळ: ऑर्डर आणि डिलिव्हरीचा प्रयत्न यांच्यातील अंतर जितके जास्त, तितकी ती ऑर्डर मरण्याची शक्यता जास्त, कारण उत्साह ओसरतो आणि पर्याय समोर येतात. त्याच दिवशी किंवा दुसऱ्या दिवशी माल पाठवणे हा छोट्या विक्रेत्याकडे असलेला RTO कमी करण्याचा सर्वांत प्रभावी एकमेव उपाय आहे, आणि त्यासाठी प्रक्रियेतील शिस्तीशिवाय काहीही खर्च येत नाही.
दुसरे म्हणजे संपर्क: पडताळलेला फोन नंबर आणि निश्चित केलेली डिलिव्हरीची वेळ असलेली ऑर्डर, चुकीचा टाइप झालेल्या नंबरसह दिलेल्या ऑर्डरपेक्षा फार वेगळी वागते. चेकआउटच्या वेळी पडताळणी हा अडथळा वाटतो, पण त्यामुळे अशाच ऑर्डर्स गळतात ज्या एरवीही कधी पूर्ण होणार नव्हत्या.
EMI कॅल्क्युलेटरगृह, कार किंवा वैयक्तिक कर्ज: तुमचा मासिक EMI आणि एकूण व्याज काही सेकंदांत पाहा.तुमचा EMI मोफत काढा →कॅश ऑन डिलिव्हरी द्यावीच का?
बहुतेक भारतीय विक्रेत्यांसाठी, होय — COD पूर्णपणे काढून टाकल्यास खऱ्या ग्राहकांचा लक्षणीय हिस्सा गमवावा लागतो, विशेषतः महानगरांबाहेर आणि ज्या श्रेणींमध्ये खरेदीदारांना पैसे देण्याआधी वस्तू पाहायची असते तिथे. उपयुक्त प्रश्न ती द्यावी की नाही हा नसून तिला आकार कसा द्यावा हा आहे.
- दोन्हींची किंमत वेगळी ठेवा. प्रीपेड ऑर्डर्सवर छोटी सवलत देणे हे त्यामुळे टळणाऱ्या RTO पेक्षा स्वस्त पडते, आणि कोणावरही सक्ती न करता काही खरेदीदार प्रीपेडकडे वळतात.
- दारात UPI चा पर्याय द्या, जिथे तुमचा कुरिअर तो देतो तिथे. यामुळे डिलिव्हरीच्या वेळी पैसे देण्याचा दिलासा न काढता “घरी रोख रक्कम नाही” हे कारण सुटते.
- ऑर्डरच्या मूल्यानुसार COD वर मर्यादा घाला. जास्त मूल्याच्या COD मध्ये प्रमाणाबाहेर जोखीम असते; ठरावीक मर्यादेच्या वर फक्त प्रीपेड हे रास्त धोरण आहे.
- ठरावीक मर्यादेवरील COD ऑर्डर्सची खात्री करून घ्या, डिस्पॅचआधी एक छोटा मेसेज किंवा कॉल करून. विकण्यासाठी नव्हे — फक्त खात्री करण्यासाठी.
- पिनकोडनुसार RTO चा मागोवा ठेवा. काही भागांची कामगिरी खरोखरच वाईट असते, आणि सरसकट नियमापेक्षा सर्वांत वाईट भागांसाठी COD मर्यादित करणे अधिक नेमके ठरते.
पिनकोडचा मुद्दा नीट करण्यासारखा आहे कारण तो नेमका आणि अंमलात आणता येण्याजोगा आहे. काही शे ऑर्डर्स झाल्यावर पिनकोडनुसार RTO दराचा एक साधा तक्ता ठेवा; ही विभागणी सहसा इतकी असमान असते की मोजकेच भाग तुमच्या नुकसानीच्या प्रमाणाबाहेर मोठ्या हिश्श्याला कारणीभूत असतात.
ग्राहक डिलिव्हर झालेल्या वस्तू परत का करतात?
खरे रिटर्न्स अपेक्षा आणि वास्तव यांतील तफावतीभोवती गोळा होतात, म्हणजे त्यातील बहुतेक डिलिव्हरीच्या वेळी नव्हे तर लिस्टिंगच्या टप्प्यावरच निर्माण होतात. हस्तक्षेप तिथेच करायला हवा.
आकार दाखवणाऱ्या फोटोचा स्वतंत्र उल्लेख करायला हवा, कारण तो ई-कॉमर्समधील सर्वांत स्वस्त उपाय आहे. प्रॉडक्ट सर्वांना ओळखीच्या एखाद्या गोष्टीशेजारी — हात, फोन, साधा कप — दाखवणारी एकच इमेज रिटर्न्सचा एक संपूर्ण प्रकारच संपवते, त्यासाठी एक जास्तीचा फोटो लागतो आणि दोन मिनिटे जातात. फक्त फोनने प्रॉडक्ट फोटोग्राफी या आमच्या मार्गदर्शकात बाकीचे फोटो कसे काढायचे ते दिले आहे.
कपडे विकणाऱ्यांनी मापांच्या बाबतीत कोणतीही तडजोड करू नये. साइज लेबल्सचा अर्थ ब्रँडनुसार वेगवेगळा असतो, आणि प्रत्येक साइजसाठी छाती, लांबी आणि खांदा यांची मापे सेंटिमीटरमध्ये दिल्याने नुसते पाहणारे लोक आपल्याला काय मिळणार आहे हे माहीत असलेल्या खरेदीदारांमध्ये बदलतात.
काय मोजावे?
चार आकडे, दर महिन्याला तपासलेले. त्यांच्याशिवाय तुम्ही तुमच्या व्यवसायातील सर्वांत मोठ्या खर्चाबद्दल फक्त अंदाज बांधत राहाल.
रिटर्न दर फक्त एकूण नव्हे, तर प्रॉडक्टनुसार विभागून पाहा. बहुतेक कॅटलॉगमध्ये मोजक्याच वस्तू रिटर्न्सचा प्रमाणाबाहेर मोठा हिस्सा निर्माण करतात, आणि त्यांच्यासाठी योग्य उत्तर अनेकदा लिस्टिंग दुरुस्त करणे, सप्लायर बदलणे किंवा त्या विकणे थांबवणे हे असते — जास्त रिटर्न दर असलेले प्रॉडक्ट विकलेल्या नगांच्या संख्येनुसार बेस्टसेलर दिसत असतानाही तोट्याचे असू शकते.
तुमची रिटर्न पॉलिसी कडक असावी की उदार?
उदार पॉलिसीमुळे कन्व्हर्जन वाढते आणि रिटर्न्सही वाढतात; कडक पॉलिसीमुळे उलट घडते. कोणती चांगली हे तुमच्या नफ्यावर आणि श्रेणीवर अवलंबून असते, आणि नेहमीची चूक म्हणजे मोठ्या मार्केटप्लेसचे अर्थकारण आपल्याकडे नसताना त्याची पॉलिसी नक्कल करणे.
तुम्ही मार्केटप्लेसवर विकत असाल, तर पॉलिसी बहुतांशी तुमच्यासाठी ठरवलेलीच असते आणि तुमच्या हातात असलेला घटक म्हणजे लिस्टिंगची अचूकता. तुमच्या स्वतःच्या स्टोअरवर तुम्हाला खरी निवड असते, आणि बहुतेक छोट्या विक्रेत्यांसाठी मधला मार्ग चांगला चालतो: स्पष्ट, रास्त मुदत; रिफंडपेक्षा एक्सचेंज अधिक सहज देणे; आणि पॉलिसी अटींच्या लिंकमध्ये दडवण्याऐवजी प्रॉडक्ट पेजवर साध्या भाषेत लिहिणे.
एक गोष्ट करू नका: पॉलिसी मुद्दाम वापरायला अवघड करणे. त्यातून वाद, चार्जबॅक्स, वाईट रिव्ह्यू आणि प्लॅटफॉर्मचे दंड निर्माण होतात, ज्यांचा खर्च त्या रिटर्न्सपेक्षा जास्त असतो, आणि छोटा ब्रँड ज्या गोष्टीवर सर्वाधिक अवलंबून असतो तिलाच धक्का बसतो. तुम्ही कबूल केलेला रिटर्न नाकारणे प्रत्येक अर्थाने महागात पडते.
दोन आठवड्यांचा सुधारणा आराखडा
- तुमचा प्रति रिटर्न खर्च आणि प्रति ऑर्डर नफा काढा. एक रिटर्न किती विक्रींचा नफा पुसतो ते लिहून ठेवा.
- COD आणि प्रीपेडसाठी RTO वेगवेगळा मोजा. त्यातील फरक सांगेल की COD तुम्हाला खरोखर किती महागात पडते आहे.
- डिस्पॅचचा वेळ कमी करा. प्रत्येक ऑर्डर त्याच दिवशी किंवा दुसऱ्या दिवशी कुरिअरकडे सोपवण्याचे लक्ष्य ठेवा. हा सर्वाधिक परतावा देणारा बदल आहे.
- चेकआउटच्या वेळी फोन नंबर पडताळा आणि ठरावीक मूल्यावरील COD ऑर्डर्सची डिस्पॅचआधी खात्री करून घ्या.
- आकार दाखवणारा फोटो आणि खरी मापे जोडा, तुमच्या सर्वाधिक रिटर्न्स असलेल्या दहा लिस्टिंग्समध्ये.
- प्रीपेडवर छोटी सवलत सुरू करा आणि पुढच्या महिन्यातील RTO ची तुलना करा.
- तुमच्या सर्वांत वाईट पिनकोड्सची यादी करा आणि तिथे COD मर्यादित करायची का ते ठरवा.
या क्रमाने केल्यास बहुतेक विक्रेत्यांना दिसते की पहिले ठळक फायदे पॉलिसीतील कोणत्याही चतुराईतून नव्हे, तर डिस्पॅचचा वेग आणि लिस्टिंगची अचूकता यांतून मिळतात. हे दोन्ही खर्चाचे निर्णय नसून प्रक्रियेतील बदल आहेत, म्हणूनच सुरुवात करण्यासाठी तीच योग्य जागा आहे.
रिटर्न्सचा संबंध कामकाजातील इतर प्रत्येक गोष्टीशी येतो. तुम्ही अजून उभारणी करत असाल, तर भारतात ऑनलाइन स्टोअर कसे सुरू करावे आणि Shopify vs WooCommerce या लेखांत प्लॅटफॉर्मची निवड, आणि Amazon India वर विक्री मध्ये मार्केटप्लेसचा मार्ग दिला आहे, जिथे रिटर्न पॉलिसी तुमच्यासाठी ठरवलेली असते. नियमपालनाच्या बाजूने, ऑनलाइन विक्रेत्यांसाठी GST मध्ये रिटर्न्सचा तुमच्या फाइलिंगवर कसा परिणाम होतो ते समजावले आहे, आणि घरच्या घरी प्रॉडक्ट फोटोग्राफी येथून लिस्टिंगच्या अचूकतेचे काम सुरू होते. आणखी लेख व्यवसाय आणि तंत्रज्ञान विभागात.
रिटर्न आणि RTO यांत काय फरक आहे?
रिटर्न म्हणजे ग्राहकाला वस्तू मिळाली आणि त्याने ती परत पाठवली. RTO, म्हणजे रिटर्न टू ओरिजिन, म्हणजे पार्सल ग्राहकापर्यंत पोहोचलेच नाही, कारण कोणी दार उघडले नाही, पत्ता चुकीचा होता, किंवा कॅश-ऑन-डिलिव्हरीचे पार्सल दारात नाकारले गेले. RTO सहसा मोठा आणि अधिक सहज दुरुस्त करता येण्याजोगा असतो.
एका रिटर्नचा विक्रेत्याला प्रत्यक्षात किती खर्च येतो?
पाठवण्याचे शिपिंग, परतीचे शिपिंग, पॅकिंगचे साहित्य, हाताळणीचा वेळ, आणि बऱ्याचदा प्रॉडक्टची विक्रीयोग्य स्थिती. अनेक छोट्या विक्रेत्यांसाठी ही बेरीज दोन ते चार यशस्वी विक्रींचा नफा पुसून टाकते, म्हणूनच तुमचा स्वतःचा आकडा काढल्यावर COD आणि रिटर्न पॉलिसीबद्दलचा तुमचा विचार बदलतो.
कोणता एक बदल RTO सर्वाधिक कमी करतो?
वेगवान डिस्पॅच. ऑर्डर आणि डिलिव्हरीचा प्रयत्न यांच्यातील अंतर जितके जास्त, तितकी ऑर्डर मरण्याची शक्यता जास्त, कारण उत्साह ओसरतो आणि खरेदीदाराला पर्याय सापडतात. त्याच दिवशी किंवा दुसऱ्या दिवशी कुरिअरकडे सोपवण्यासाठी प्रक्रियेतील शिस्तीशिवाय काहीही खर्च येत नाही आणि छोट्या विक्रेत्यासाठी त्याचा परिणाम सर्वांत मोठा असतो.
मी कॅश ऑन डिलिव्हरी देणे बंद करावे का?
सहसा नाही, कारण ती काढून टाकल्यास खरे ग्राहक गमवावे लागतात, विशेषतः महानगरांबाहेर. त्याऐवजी तिला आकार द्या: प्रीपेडवर छोटी सवलत द्या, तुमचा कुरिअर देत असेल तिथे दारात UPI सुरू करा, ठरावीक मूल्याच्या वर COD वर मर्यादा घाला, आणि वाईट कामगिरी सिद्ध झालेल्या पिनकोड्ससाठी ती मर्यादित करा.
डिलिव्हर झालेल्या वस्तूंचे खरे रिटर्न्स कसे कमी करावेत?
लिस्टिंग दुरुस्त करा, कारण बहुतेक रिटर्न्स तिथेच निर्माण होतात. फक्त साइज लेबल्सऐवजी खरी मापे द्या, रंग अचूक दिसावेत म्हणून नैसर्गिक दिवसाच्या प्रकाशात फोटो काढा, आकार कळण्यासाठी ओळखीच्या वस्तूसह एक फोटो ठेवा, आणि वर्णनात कधीही अवाजवी आश्वासन देऊ नका.
मी कोणत्या मेट्रिक्सचा मागोवा ठेवावा?
COD विरुद्ध प्रीपेड आणि पिनकोडनुसार विभागलेला RTO दर, प्रॉडक्ट आणि सांगितलेल्या कारणानुसार विभागलेला रिटर्न दर, डिलिव्हर झालेल्या प्रति ऑर्डरच्या नफ्याशी तुलना केलेला प्रति रिटर्न खर्च, आणि तासांमधील डिस्पॅचचा वेळ. दर महिन्याला तपासलेले चार आकडे व्यवसायातील सर्वांत मोठा खर्च सांभाळण्यासाठी पुरेसे आहेत.
कडक रिटर्न पॉलिसी अधिक चांगली असते का?
ती रिटर्न्स कमी करते आणि कन्व्हर्जनही कमी करते, त्यामुळे योग्य उत्तर तुमच्या नफ्यावर आणि श्रेणीवर अवलंबून असते. जे चालत नाही ते म्हणजे जाहीर केलेली पॉलिसी मुद्दाम वापरायला अवघड करणे, ज्यातून वाद, चार्जबॅक्स, वाईट रिव्ह्यू आणि प्लॅटफॉर्मचे दंड निर्माण होतात आणि त्यांचा खर्च त्या रिटर्न्सपेक्षा जास्त असतो.